Zaletą ryczałtu, o czym pisałam w poprzednim wpisie są co do zasady niższe stawki podatku niż w przypadku podatku liniowego lub skali. Niestety ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym wymienia aż 11 stawek ryczałtu, a to jaką powinien wybrać dany przedsiębiorca uzależnia od tego, jaki rodzaj działalności wykonuje. Wskazanie na konkretną działalność to w głównej mierze posługiwanie się kodami PKWiU (Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług) połączone z analizą ustawowych definicji i wyłączeń. I to właśnie wybranie właściwego kodu PKWiU jest najtrudniejszym elementem w ustaleniu prawidłowej stawki ryczałtu.

„Powiedz mi, jaki masz kod PKWiU, a powiem Ci stawkę ryczałtu”

Z mojej praktyki zawodowej wynika, że największą wątpliwością osób, wybierających opodatkowanie ryczałtem, jest ustalenie właściwej stawki ryczałtu, którą powinni stosować. Problem polega jednak na tym, że w rzeczywistości powinni oni zacząć od ustalenia kodu PKWiU wykonywanej przez siebie działalności, ponieważ znając kod, jesteśmy w stanie z dużą dozą prawdopodobieństwa ustalić, którą stawkę ryczałtu powinni stosować.

Jak ustalić właściwy kod PKWiU wykonywanej działalności?

Najłatwiej skorzystać z załącznika „Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU 2015)” Schemat klasyfikacji do rozporządzenia Rady Ministrów z 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Dokument znajdziesz pod tym linkiem.

Jeśli sam Schemat jest dla Ciebie zbyt ogólny możesz skorzystać z Wyjaśnienia do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2015), który znajdziesz pod tym linkiem.

„…wciąż nie mam pewności, jaki kod PKWiU” – wniosek do GUS

Jeśli mimo przeczytania Schematu Klasyfikacji oraz Wyjaśnień do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wciąż nie masz pewności, jaki kod powinnaś/powinieneś zastosować albo uważasz, że kilka kodów jest właściwych, możesz wystąpić z wnioskiem do Głównego Urzędu Statystycznego o nadanie symbolu klasyfikacyjnego. 

Wniosek jest interaktywnym formularzem na stronie Urzędu Statystycznego w Łodzi. Znajdziesz go pod tym linkiem. Formularz wniosku składa się z kilku rubryk. Jeśli chcesz uzyskać informację o kodzie PKWiU, pamiętaj, że wypełniasz część II Precyzyjne sformułowanie zapytania i dokładny opis przedmiotu klasyfikacji „Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług 2015”.

Po sporządzeniu wniosku możesz otrzymać uszczegóławiające pytania od Urzędu Statystycznego w Łodzi, a po rozwianiu wątpliwości, uzyskasz odpowiedź ze wskazaniem właściwego kodu lub kodów. 

Niestety aktualnie czas oczekiwania na odpowiedź to nawet rok, ale według mnie, w razie wątpliwości naprawdę warto złożyć wniosek.

Pamiętaj! Jeśli nie zgadzasz się z odpowiedzią Urzędu Statystycznego zawsze masz możliwość poinformowania go o swoich wątpliwościach. Uzasadnione wątpliwości spowodują zmianę otrzymanej informacji. Możesz mi zaufać, to sprawdzona wiedza 😉

Moja działalność składa się z kilku kodów PKWiU. Jaką stawkę stosować?

Często przedsiębiorcy otrzymują z Urzędu Statystycznego informację, że na wykonywaną przez nich działalność w uproszczeniu składa się kilka kodów PKWiU, które związane są z obowiązkiem stosowania różnych stawek ryczałtu. Jak w takiej sytuacji ustalić właściwą stawkę? 

To zależy…

Przede wszystkim pamiętaj, że jeśli wykonywana przez Ciebie działalność składa się z różnych kodów PKWiU, ale co do zasady jedno wykonywane przez Ciebie zlecenie to jeden kod PKWiU, to dla tego danego zlecenia stosujesz konkretną stawkę. Nie masz obowiązku wyboru jednej stawki dla całej wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej. 

Przykład

Jestem doradczynią podatkową, co oznacza, że jeśli nie zatrudniam pracowników, powinnam stosować stawkę 17% dla świadczonych przez siebie usług doradztwa podatkowego. Jeśli dodatkowo wykonam usługę reklamową dla innego podmiotu, to do faktury za usługę reklamową zastosuję 15% stawkę ryczałtu.

Jedna umowa i jedna faktura, a kilka kodów PKWiU – jaka stawka ryczałtu?

Większy problem mają jednak przedsiębiorcy i przedsiębiorczynie, którzy w ramach jednej umowy wykonują działalność składającą się z różnych kodów PKWiU i różnych stawek ryczałtu, a do tego wystawiają jedną fakturę na jedno wynagrodzenie.

Czy taka osoba powinna stosować jedną stawkę ryczałtu dla całej faktury? A jeśli tak, to którą? Najwyższą? A może tę, która związana jest z kodem PKWiU, który przeważa w całej fakturze?

Na powyższe pytania odpowiedział Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej, którą otrzymała moja klientka. Chodzi o interpretację z dnia 2 listopada 2022 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.569.2022.1.DB, z której płynie kilka istotnych wniosków. Jeśli zawarłeś/aś jedną umowę, na podstawie której fakturujesz jedną usługę i otrzymujesz jedno wynagrodzenie, ale usługa ta składa się z kilku kodów PKWiU i opodatkowana jest różnymi stawkami podatku, to:

– o ile jesteś w stanie w sposób obiektywny podzielić otrzymane wynagrodzenie pomiędzy poszczególne kody PKWiU, to masz prawo opodatkować to wynagrodzenie różnymi stawkami, niezależnie, czy wystawisz jedną fakturę z jedną zbiorczą kwotą, czy podzielisz kwotę na kilka wierszy w jednej fakturze,

– jeśli jednak nie jesteś w stanie w sposób obiektywny podzielić otrzymanego wynagrodzenia pomiędzy poszczególne kody PKWiU, to niestety musisz opodatkować całe wynagrodzenie najwyższą stawką ryczałtu, jaka przypisana jest do kodu PKWiU, który mieści się w wykonanej przez Ciebie usłudze. 

Przykład

Maria Kowalska zawarła umowę z XYZ sp. z o. o. na świadczenie usług programistycznych (stawka ryczałtu 12%) oraz reklamowych (15%). Z umowy wynika, że usługa programistyczno-reklamowa rozliczana jest raz w miesiącu, a Maria wystawia za nią jedną zbiorczą fakturę. Maria zadbała jednak, żeby w umowie określić stawkę godzinową i że wraz z fakturą będzie dostarczała usługobiorcy dokładny wykaz godzin poświęconych na każdy rodzaj usługi. Mimo że Maria wystawi jedną zbiorczą fakturę na koniec miesiąca, to na podstawie wykazu godzin będzie mogła w sposób obiektywny podzielić fakturę na usługi programistyczne opodatkowane stawką 12% oraz reklamowe opodatkowane stawką 15%.

Obiektywny sposób dzielenia wykonywanej przez siebie usługi i otrzymywanego za nie wynagrodzenia na różne stawki ryczałtu (między różne kody PKWiU), to na przykład prowadzenie szczegółowego time sheetu, z którego wynika, ile godzin w miesiącu wykonywana była cała usługa z podziałem na poszczególne składowe.

Czy urząd skarbowy może zakwestionować opinię z GUS?

Klienci i klientki bardzo często zadają mi pytanie, czy informacja z Urzędu Statystycznego w Łodzi nadająca właściwe kody PKWiU może być zakwestionowana przez urząd skarbowy. Uczciwą odpowiedzią jest „tak”, jednak uczciwszą jest wyjaśnienie kontekstu, w jakim może się to zadziać. 

Przede wszystkim na uspokojenie chciałabym zaznaczyć, że w zdecydowanej większości spraw, jakimi zajmowałam się w związku z ryczałtem i stawkami podatku, urząd skarbowy nie kwestionował ustaleń dokonanych przez Urząd Statystyczny. Informacja otrzymana przez moich klientów i klientki była w pełni respektowana. 

Przypadki, kiedy urząd skarbowy podważał niejako prawidłowość opinii Urzędu Statystycznego w Łodzi były głównie związane z kwestionowaniem tego, co przedsiębiorca uważał, że robi w ramach swojej działalności gospodarczej, a tym, co według urzędu skarbowego naprawdę robił. W prostych żołnierskich słowach – urząd skarbowy uważał, że podatnik mija się z prawdą, kiedy twierdzi, że wykonuje usługę X opodatkowaną 8,5% stawką (na którą to dostał pozytywną opinię z Urzędu Statystycznego), kiedy w rzeczywistości wykonuje usługę Y opodatkowaną stawką 15% ryczałtu.

Dlatego o tym:

– czy można wymyślić usługę pod właściwy kod PKWiU i wybraną przez siebie stawkę ryczałtu, 

– czy wystarczy tylko „dobra umowa z dobrym zakresem usług” oraz

– czy kontrahent „na pewno wszystko potwierdzi” 

przeczytasz w moim kolejnym wpisie dotyczącym ryczałtu z cyklu #StartPodatkowy 😉